Διαγωνισμοί – EXPO 2027

Η Milsped επιλέχθηκε ως σύμβουλος logistics για την EXPO 2027
 Η εταιρεία logistics Milsped επιλέχθηκε για την παροχή τεχνικών-συμβουλευτικών υπηρεσιών που αφορούν συστήματα μεταφορών για την εξειδικευμένη έκθεση EXPO 2027, με την αξία της σύμβασης να ανέρχεται σε 2,9 εκατ. RSD χωρίς ΦΠΑ (περίπου 25.000 ευρώ). Σύμφωνα με την ανακοίνωση δύο μόνο εταιρείες υπέβαλαν προσφορά για το έργο – η Milsped- Preduzece za usluge spedicije i trgovinu και η PRO Team. Στη συνέχεια στις 2 Σεπτεμβρίου η Milsped, τροποποίησε την προσφορά της, παρέχοντας πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με τις υπηρεσίες που παρείχε η εταιρεία μέχρι τότε και την περίοδο που αυτές είχαν παρασχεθεί. Σημειώνεται ότι το 2023, η Milsped πραγματοποίησε καθαρά κέρδη σχεδόν 10,3 εκατ. ευρώ, ενώ τα λειτουργικά της έσοδα ήταν 322,5 εκατ. ευρώ.

Επιλέχθηκαν οι αρχιτεκτονικές εταιρείες που θα αναλάβουν την κατάρτιση του master plan για την EXPO 2027
Η Εταιρεία Expo 2027 doo ανέθεσε κατόπιν διαγωνισμού την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου “master plan” για το νέο συγκρότημα EXPO σε κοινοπραξία η οποία αποτελείται από τις εταιρείες «Danilo Dangubic Architects», «Studio za nove medije Galerija 12» και «Ernst & Young Consulting». Η αξία της σύμβασης είναι 520,9 εκατ. RSD (περίπου 4,4 εκατ. ευρώ) και ο χρόνος αποπεράτωσης του έργου τα τρία έτη. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αυτή ήταν και η μοναδική προσφορά που κατατέθηκε και σημειώνεται ότι, η απόφαση για την ανάθεση της σύμβασης, αναφέρει ότι «παρόλο που αυτή η ομάδα προσφερόντων προσέφερε υψηλότερη από την εκτιμώμενη τιμή, η προσφορά δεν απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, επειδή «η προσφερόμενη τιμή αποτελεί τιμή αγοράς». Ο χώρος που περιλαμβάνεται στο master plan, σύμφωνα με τον διαγωνισμό που δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο, αποτελείται από το συγκρότημα EXPO, έκτασης 810.000 τμ., εντός του οποίου βρίσκεται και ο εκθεσιακός χώρος EXPO, έκτασης 330.000 τμ (συμπεριλαμβανομένων 100.000 τμ, που προορίζονται για την κατασκευή των περιπτέρων των συμμετεχόντων). Υπενθυμίζεται ότι το συνολικό συγκρότημα EXPO αποτελείται από ένα σύνολο εγκαταστάσεων που θα εκτείνονται σε συνολική έκταση 81 εκταρίων, και περιλαμβάνει τον εκθεσιακό χώρο EXPO (33 εκταρίων.), τις εγκαταστάσεις διαμονής «EXPO Village» και άλλες συνοδευτικές εγκαταστάσεις (παρκινγκ κτλ).

Σε κοινοπραξία επτά εταιρειών η σύμβαση για το έργο ανακατασκευής Κεντρικού Σιδηροδρομικού Σταθμού του Βελιγραδίου
Σύμφωνα με την Πύλη Δημοσίων Προμηθειών, η σύμβαση για την ανακαίνιση και την επαναχρησιμοποίηση του Κεντρικού Σιδηροδρομικού Σταθμού του Βελιγραδίου, ο οποίος ήταν κλειστός από το 2018, ανατέθηκε σε μια κοινοπραξία επτά εταιρειών. Το έργο θα κοστίσει περίπου 13,5 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ενώ η κοινοπραξία αποτελείται από εταιρείες M enterijer gradnja, Securiton, EX ING B και P και Geotaur, ως επικεφαλής με υπεργολάβους τις Termo & Cold, Pavel ING και Termoinzenjering. Τον περασμένο Ιούλιο, το Ιστορικό Μουσείο της Σερβίας προκήρυξε διαγωνισμό για το έργο, λαμβάνοντας δύο προσφορές. Ο όμιλος των επτά εταιρειών υπέβαλε την πιο συμφέρουσα οικονομικά επιλογή. Σημειώνεται ότι ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός, που κατασκευάστηκε το 1884, αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό τοπόσημο για τη Σερβία. Το αρχικό έργο σχεδιάστηκε από τον Βιεννέζο αρχιτέκτονα Wilhelm von Flattich, με την επίβλεψη του έργου από τον Σέρβο αρχιτέκτονα και καθηγητή Dragutin Milutinovic.

Ανακοίνωση για την προκήρυξη διαγωνισμών για την ανοικοδόμηση των λιμένων Prahovo, Sremska Mitrovica και Bogojevo
Ο Υπουργός Κατασκευών, Μεταφορών και Υποδομών της Σερβίας, Γκόραν Βέσιτς, ανακοίνωσε ότι, τις επόμενες ημέρες, θα προκηρυχθούν διαγωνισμοί για την ανοικοδόμηση του λιμανιού Prahovo, κοντά στην πόλη Negotin, και του λιμένα της Sremska Mitrovica, ενώ εντός του 2025 αναμένεται και ο διαγωνισμός για τον λιμάνι του Bogojevo. Πρόσθεσε ότι η ανάπτυξη των λιμανιών στο Δούναβη είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη Σερβία, καθώς είναι η δεύτερη χώρα σε μεταφορές φορτίου στον Δούναβη σε ποσοτικούς όρους. Όπως τόνισε, «περίπου 16 εκατομμύρια τόνοι φορτίου επαναφορτώνονται» στη Σερβία και με την ανάπτυξη των δυνατοτήτων των τοπικών λιμανιών θα μπορούσε να έρθει στη πρώτη θέση ξεπερνώντας τη Ρουμανία. Υπενθύμισε τις δυνατότητες του λιμανιού του Prahovo, περιοχή η οποία αποτελεί την έδρα της χημικής βιομηχανίας της Σερβίας, και από όπου εξάγουν τα προϊόντα τους και εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των εξορύξεων στο Bor. Τέλος, πρόσθεσε ότι τα απαραίτητα κονδύλια θα αντληθούν κυρίως από τον κρατικό προϋπολογισμό ενώ για το λιμάνι της Sremska Mitrovica, τα έργα θα χρηματοδοτηθούν από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Διαγωνισμός για το σχεδιασμό και την κατασκευή μονάδας κομποστοποίησης στο περιφερειακό κέντρο Duboko
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) προκήρυξε τη δημόσια πρόσκληση υποβολής προσφορών σχετικά με τον σχεδιασμό και την κατασκευή μονάδας κομποστοποίησης στο Περιφερειακό Κέντρο Duboko, στο πλαίσιο του Έργου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων στη Σερβία. Η Δημοκρατία της Σερβίας, ως πελάτης, σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει μέρος των εσόδων από το δάνειο της ΕΤΑΑ για τη χρηματοδότηση αυτού του έργου. H λεπτομερής τεχνική και οικονομική τεκμηρίωση διατίθεται δωρεάν στην Πύλη Ηλεκτρονικών Συμβάσεων Πελατών της ETAA (ECEPP). Οι αιτήσεις συμμετοχής στον διαγωνισμό μπορούν να υποβληθούν έως τις 11 Νοεμβρίου 2024 και οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να έχουν πρόσβαση στα έγγραφα μέσω της πύλης ECEPP αφού εγγραφούν.

Η EPS προκηρύσσει διαγωνισμό παροχής γεωδαιτικών υπηρεσιών για το αιολικό πάρκο Kostolac
 Η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρικής Ενέργειας της Σερβίας (EPS) ανακοίνωσε διαγωνισμό για την παροχή γεωδαιτικών υπηρεσιών για το έργο του Αιολικού Πάρκου Kostolac. Η αξία της προμήθειας ανέρχεται σε 15 εκατ. δηναρίων (περίπου 130.000 ευρώ). Το Αιολικό Πάρκο Kostolac είναι το πρώτο αιολικό πάρκο της EPS. Για το έργο, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει επιχορήγηση 30 εκατ. ευρώ, η EPS συνεισφέρει με 32,2 εκατ. ευρώ, η KfW παρέχει δανεισμό ύψους 80 εκατ. ευρώ καθώς και επιχορήγηση 1,8 εκατ. ευρώ. Το 2022, υπογράφηκε σύμβαση με την κοινοπραξία της Siemens Gamesa Renewable Energy A/S Δανίας και της Siemens Gamesa Renewable Energy Βελιγραδίου για την παράδοση ανεμογεννητριών, σταθμού μετασχηματισμού και εξοπλισμού διανομής για το αιολικό πάρκο.

Ανάπτυξη Ενέργειας – Περιβάλλοντος ΣΕΡΒΙΑΣ

Η Lafarge σχεδιάζει την κατασκευή εργοστασίου παραγωγής τσιμέντου από τέφρα στον Θ\Η Nikola Tesla B
Η εταιρεία «Lafarge Serbia» ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα εργοστάσιο κοντά στον θερμοηλεκτρικό σταθμό Nikola Tesla B για να αξιοποιήσει την τέφρα που παράγει ο σταθμός για την παραγωγή τσιμέντου. Ειδικότερα θα επεξεργάζεται ένα εκατομμύριο τόνους τέφρας ετησίως, αντιμετωπίζοντας το ζήτημα της διάθεσης των απορριμμάτων και συμβάλλοντας στην κυκλική οικονομία. Οι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί στη Σερβία παράγουν μεταξύ 6 και 7 εκατ. τόνων τέφρας ετησίως, εκ των οποίων μόνο ένα μικρό μέρος πωλείται, ενώ το υπόλοιπο καταλήγει σε χωματερές τέφρας. Αυτό το έργο, αξίας 110 εκατ. ευρώ, αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα προς τη μείωση της ρύπανσης και την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων.

Καναδική εταιρεία θα ανοίξει νέο ορυχείο χρυσού στη Σερβία το 2028
Η Καναδική εταιρεία Dundee Precious Metals (DPM) ανακοίνωσε ότι ανακάλυψε νέες τοποθεσίες υψηλής ποιότητας χαλκού και χρυσού στη Σερβία, και ειδικότερα κοντά στο ορυχείο Čoka Rakita στην περιοχή Žagubica. Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Dundee Precious Metals, David Rae, ανακοίνωσε ότι οι προκαταρκτικές οικονομικές αξιολογήσεις έδειξαν ότι άνοιγμα ενός ορυχείου στην Čoka Rakita θα ήταν οικονομικά αποδοτικό για την εταιρεία. Ειδικότερα, τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, η καναδική εταιρεία είχε ανακοινώσει την αρχική εκτίμηση της για περίπου 1,78 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού (λίγο πάνω από 50 τόνους). Στη συνέχεια, κατόπιν περαιτέρω μελετών και ευρημάτων, τον περασμένο Μάιο, ανακοινώθηκε ότι η νέα αξιολόγηση υποστηρίζει την κατασκευή ορυχείου με μονάδα επεξεργασίας 850.000 τόνων ετησίως και αρχική διάρκεια ζωής 10 ετών. Η παραγωγή θα ανέρχεται σε 129.000 ουγγιές χρυσού το χρόνο. Η εκτιμώμενη καθαρή παρούσα αξία μετά από φόρους, με έκπτωση 5%, ανέρχεται σε 588 εκατ. δολ. ΗΠΑ με εσωτερικό συντελεστή απόδοσης 33%. Η προκαταρκτική οικονομική αξιολόγηση προϋποθέτει την έναρξη της κατασκευής του ορυχείου στα μέσα του 2026 με την πρώτη παραγωγή το πρώτο εξάμηνο του 2028. Το αρχικό κόστος κεφαλαίου του έργου αναμένεται να είναι περίπου 381 εκατομμύρια δολ. ΗΠΑ.

Σχεδιάζεται η κατασκευή ηλιακού-θερμικού σταθμού κοντά στο Νόβι Σαντ με συγχρηματοδότηση ΕΕ και ΕΤΑΑ
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) εξετάζει το ενδεχόμενο να εγκρίνει δάνειο ύψους 90 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση της κατασκευής ενός μεγάλου ηλιακού-θερμικού σταθμού στην επικράτεια του Νόβι Σαντ,. Πρόκειται για ένα έργο εκτιμώμενης αξίας 104,7 εκατ. ευρώ, το οποίο η ΕΕ θα συγχρηματοδοτήσει με επιχορήγηση στο πλαίσιο του Επενδυτικού Πλαισίου Δυτικών Βαλκανίων (WBIF). Η κατασκευή και η ενσωμάτωση του σταθμού στο σύστημα κεντρικής θέρμανσης αποτελεί μέρος του Σχεδίου Δράσης για την Αειφόρο Ενέργεια και το Κλίμα (SECAP) που ενέκρινε η Δημοτική Συνέλευση του Νόβι Σαντ στη σύνοδο της 28ης Ιουνίου φέτος, καθώς και κοινό έργο με την ΕΤΑΑ με την ονομασία «Σχέδιο Δράσης Νόβι Σαντ – Πράσινη Πόλη» (GCAP). Η απόφαση για την έγκριση του δανεισμού θα ληφθεί την 4η Δεκεμβρίου.

Ξεκινά η κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στη Νις
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, το Υπουργείο Κατασκευών, Μεταφορών και Υποδομών της Σερβίας εξέδωσε άδεια κατασκευής μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στην πόλη Νις. Για το έργο, αξίας 85 εκατ. ευρώ, θα διατεθούν 53 εκατ. ευρώ για τη μονάδα και 32 εκατ. ευρώ για το δίκτυο συλλογής και αποχέτευσης μήκους 60 χιλιομέτρων. Χρηματοδοτούμενο εξ ολοκλήρου από ευρωπαϊκά κονδύλια, το έργο στοχεύει στην επεξεργασία λυμάτων για 286.000 κατοίκους, διασφαλίζοντας ότι πληροί τα πρότυπα ποιότητας πριν από την απόρριψή τους στον ποταμό Νισάβα. Η μονάδα, που βρίσκεται σε μια τοποθεσία 15 εκταρίων κοντά στην Popovca, θα κατασκευαστεί από την τουρκική εταιρεία Arbiogaz, με το δίκτυο συλλογής και αποχέτευσης να κατασκευάζεται από κοινοπραξία με επικεφαλής την εταιρεία Jedinstvo με έδρα το Ουζίτσε.

Η Σερβία έχει λάβει 4 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις από την ΕΕ σε 10 χρόνια
Μιλώντας στα εγκαίνια της Εβδομάδας Ευκαιριών της ΕΕ στο Βελιγράδι, ο επικεφαλής συνεργασίας της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στη Σερβία, Νίκολα Μπερτολίνι, δήλωσε ότι την περασμένη δεκαετία, η Σερβία έλαβε περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι επιχορηγήσεις έχουν διατεθεί κυρίως προς τη δημόσια διοίκηση και τις υποδομές, με το 25 έως 40% των συνολικών ποσών να διατίθεται στον ιδιωτικό τομέα. Επιπλέον, τόνισε τον ρόλο της ΕΕ ως ισχυρού εταίρου για τον ιδιωτικό τομέα της Σερβίας, η οποία προσαρμόζει την υποστήριξη για να καλύψει τις επιχειρηματικές ανάγκες, και ότι εστιάζει στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αντιπροσωπεύουν το 95% των σερβικών επιχειρήσεων. Ανέφερε επίσης, ότι έχουν διατεθεί 230 εκατομμύρια ευρώ για προγράμματα IPARD που υποστήριξαν 1.350 αγροτικά νοικοκυριά από το 2014 έως το 2023, ενώ ένα δισ. ευρώ έχει επενδυθεί σε περιφερειακά προγράμματα, startups και ενίσχυση χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, μαζί με πρωτοβουλίες όπως το HORIZON Europe για ερευνητικά κέντρα. Τέλος, επανέλαβε ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα της ΕΕ και αναμένεται να υποστηριχθεί από τη Σερβία κατά την ένταξής. Κατά την Εβδομάδα Ευκαιριών της ΕΕ πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 100 ενημερωτικές συνεδρίες και πάνελ από τις 23 έως τις 27 Σεπτεμβρίου, παρέχοντας στο κοινό πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο υποβολής αίτησης απευθείας για προγράμματα και έργα της ΕΕ.

Εμπόριο-Επιχειρηματικότητα ΣΕΡΒΙΑΣ

Η Αμερικανική AMD θα ιδρύσει δύο κέντρα ανάπτυξης στη Σερβία
Ο Αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός AMD, ο δεύτερος μεγαλύτερος κατασκευαστής επεξεργαστών στον κόσμο, ανακοίνωσε ότι θα ιδρύσει δύο κέντρα ανάπτυξης στη Σερβία, στο Βελιγράδι και τη Νις, δημιουργώντας 90 θέσεις εργασίας μηχανικών. Ο Andrej Zdravkovic, Senior Vice President of GPU Technologies και Chief Software Officer της AMD, δήλωσε ότι οι Σέρβοι μηχανικοί θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη νέων τσιπ που βασίζονται σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης. Το κέντρο του Βελιγραδίου θα απασχολεί 60 μηχανικούς και το κέντρο του Νις 30, ενώ υπάρχουν σχέδια επέκτασης της επένδυσης.

Οικονομικό & Επιχειρηματικό Περιβάλλον ΣΕΡΒΙΑΣ

Εκτιμήσεις ρυθμού ανάπτυξης οικονομίας Σερβίας
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Στατιστικής Υπηρεσίας της Σερβίας, το δεύτερο τρίμηνο του 2024, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) της Σερβίας αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 4,0%, αναθεωρώντας προς τα κάτω την εκτίμησή της από τον Ιούλιο τ.ε. για ανάπτυξη 4,2%. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου αναθεωρήθηκε επίσης προς τα κάτω, στο 4,6% από το 4,7% που είχε ανακοινωθεί νωρίτερα, σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία. Σε εποχικά προσαρμοσμένους όρους, η σερβική παραγωγή αυξήθηκε κατά 0,8% τον Απρίλιο-Ιούνιο σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο (0,7%). Σε ετήσια βάση, ο κλάδος των κατασκευών κατέγραψε τη σημαντικότερη πραγματική αύξηση της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας (ΑΠΑ) – 7,2%, το διάστημα Απριλίου-Ιουνίου τ.ε. Ακολούθησε ο ευρύτερος κλάδος του χονδρικού και λιανικού εμπορίου, των επισκευών, μεταφορών και αποθήκευσης μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών, καθώς και των δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών διαμονής και εστίασης, των οποίων η συνδυασμένη ακαθάριστη προστιθέμενη αξία αυξήθηκε κατά 7,1% ετησίως το δεύτερο τρίμηνο του 2024. Ακολούθησε ο τομέας της δημόσιας διοίκησης και άμυνας, της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης, της εκπαίδευσης και των δραστηριοτήτων υγείας και κοινωνικής εργασίας με αύξηση 4,4%. Ταυτόχρονα, η γεωργία, η δασοκομία και η αλιεία σημείωσαν συρρίκνωση της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας τους κατά πραγματικό 4,1% σε ετήσια βάση, αποτελώντας τον μοναδικό τομέα της οικονομίας με μείωση της παραγωγής το β΄ τρίμηνο. Όσον αφορά τα μεγέθη δαπανών, οι δαπάνες τελικής κατανάλωσης των νοικοκυριών αυξήθηκαν, το β΄ τρίμηνο του 2024, κατά πραγματικό 4,8% σε ετήσια βάση, οι δαπάνες τελικής κατανάλωσης της γενικής κυβέρνησης σημείωσαν άνοδο 4,5%, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου σημείωσε άλμα κατά 8,5%, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν 4,4% και οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ενισχύθηκαν κατά 8,5%. Οι εκτιμήσεις τόσο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου όσο και της Παγκόσμιας Τράπεζας (Ιούνιος και Ιούλιος τ.ε. αντίστοιχα) για το τρέχον έτος αναφέρουν ότι η σερβική οικονομία αναμένεται να επεκταθεί κατά 3,8% και 3,5% αντίστοιχα.

IPESE: Η Σερβία στην κορυφή της Ευρώπης ως προς την αύξηση του ΑΕΠ
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Ινστιτούτου Πολιτικής και Οικονομίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (IPESE), η Σερβία γνώρισε σημαντική οικονομική ανάπτυξη τα τελευταία επτά χρόνια, με το ΑΕΠ της να αυξάνεται με ρυθμό 2,5 φορές ταχύτερο από τον μ.ο. της ΕΕ. Αυτή η ανάπτυξη προέρχεται κυρίως από τον κατασκευαστικό τομέα, ο οποίος συμβάλλει κατά 5,5-6,4% στο ΑΕΠ. Από το 2018, το ΑΕΠ της Σερβίας έχει αυξηθεί κατά 26,5%, σε σύγκριση με 10,2% στην ΕΕ. . Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ της Σερβίας είναι σήμερα πολύ υψηλότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ, με πρόσφατα στοιχεία να δείχνουν αύξηση 4,6% το α’ τρίμηνο του 2024.Ο πληθωρισμός της Σερβίας ανήλθε σε 4,3% τον Ιούλιο, εντός του στοχευόμενου εύρους, και οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν, μειώνοντας τη διαφορά από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η εστίαση της σερβικής κυβέρνησης στις δημόσιες επενδύσεις, ιδιαίτερα στις υποδομές, υπήρξε βασικός παράγοντας για τη διατήρηση αυτής της ανάπτυξης. Η χώρα στοχεύει να συνεχίσει αυτή την τάση με έναν νέο επενδυτικό κύκλο, που περιλαμβάνει προγραμματισμένες επενδύσεις άνω των 17 δισ. ευρώ έως το 2027.

Η NBS μειώνει το βασικό επιτόκιο κατά 0,25% σε 5,75%
Το Εκτελεστικό Συμβούλιο της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας (NBS) αποφάσισε υπέρ της περαιτέρω νομισματικής χαλάρωσης, μειώνοντας το βασικό επιτόκιο κατά 25 μ.β στο 5,75%. Τα επιτόκια καταθέσεων και δανείων μειώθηκαν επίσης – στο 4,5% και 7% αντίστοιχα. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, το διοικητικό συμβούλιο καθοδηγήθηκε από το γεγονός ότι ο πληθωρισμός κυμαίνεται εντός του ορίου ανοχής (3±1,5%) από τον Μάιο, και είναι πιθανό να παραμείνει βραχυπρόθεσμα στα πλαίσια αυτά και να μειωθεί περαιτέρω σε μεσοπρόθεσμη βάση. Προστίθεται ότι η πραγματική και αναμενόμενη κίνηση των βασικών παραγόντων πληθωρισμού, και ιδίως η περαιτέρω άμβλυνση των παγκόσμιων πληθωριστικών πιέσεων και η αντιπληθωριστική επίδραση των μέχρι στιγμής περιοριστικών νομισματικών μέτρων, δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω νομισματική χαλάρωση.

Economic and Business Environment of SERBIA

NBS maintains the key interest rate at 6.5%.
The Executive Board of the National Bank of Serbia (NBS) decided on Thursday, November 9, to keep the key interest rate at 6.50%. Deposit (5.25%) and lending (7.75%) interest rates also remained unchanged. According to the NBS announcement. “The Council’s decision was motivated by the further easing of global inflationary pressures, the downward trajectory of inflation at home. In addition, monetary conditions in the past period have been tightened through the main policy tool – the interest rate, as well as in September increasing the reserve requirement ratio, with the full effects of these measures yet to manifest.”

October annual inflation at 8.5%
According to the announcement of the Statistical Service of Serbia, the October monthly inflation reached 0.3%, while the annual inflation reached 8.5%. By groups, price increases were noted in: Education (2.9%), Clothing and Footwear (1.7%), Health (0.8%), Alcoholic beverages and tobacco, Furniture, household equipment and regular household maintenance, restaurants and hotels (by 0.5%), Housing, Water, Electricity, Natural Gas and other fuels (by 0.3%) and in the Transport and Leisure and Culture groups (by 0.2%). A decrease in prices was noted in the Communications group (-0.1%). Prices of other goods and services were mostly unchanged.

3.6% growth in Q3 2023
The Statistical Service of the Republic of Serbia (RZS) announced that GDP growth in the third quarter reached 3.6% this year compared to the same quarter in 2022, also adding that the growth, fueled mainly by the construction and agricultural sectors , was 1.3% higher than in the second quarter of the year. The announcement also states that the country’s total foreign trade amounted to 54.4 billion euros in the first 10 months of this year, a decrease of 1.6% compared to the corresponding period in 2022. However, the decrease mainly comes from the decrease of the value of imports. In particular, goods worth 23.9 billion euros were exported (increase of 4.9%) while imports amounted to 30.5 billion (decrease of 6.1%) with the deficit standing at 6.5 billion euros or 32, 4% less than in 2022. The figures also show that 78.7% of imports were covered by exports compared to 70.2% last year.

The implementation of the eCustoms system begins
The Serbian customs authorities have announced the launch of the eCustoms application, to automate and modernize customs procedures in accordance with EU standards. The European Union has invested approximately 9 million euros in this project. During the presentation of this new system at the Chamber of Commerce of Serbia (CCIS), it was mentioned that it has been launched in an effort to upgrade the customs sector and facilitate international trade, and that the system has been implemented on a pilot basis successfully since the end of May, and that by the end of December 2025 all three IT systems – for imports, exports and customs decisions – are expected to be fully implemented. The deadline for the completion of the project is the end of May 2026.

The Deputy Minister of Finance, Mr. Gojko Stanivuković pointed out that by improving the capabilities of the Customs Administration and automating the customs systems, harmonization with EU customs regulations will be ensured, which, according to him, is one of the most important steps to fulfill the requirements for the closure of Chapter 29, which concerns the Customs Union.

EU: Serbia’s economy will grow by 2.2% this year
According to the forecasts of the European Commission, Serbia’s economy is expected to grow by 2.2% this year, by 3.1% in 2024 and 3.7% in 2025. The projected growth is attributed to the expected increase in private consumption, the lower inflation and higher investment. The Commission also predicts that the eurozone will avoid recession this year, with growth of 0.2% expected in the fourth quarter, and 0.6% overall in 2023. Accordingly, growth of 1.2% is forecast in 2024 and 1.6% in 2025.

Experts expect a sharp drop in real estate prices
According to the data of the State Geodetic Authority (RGZ), the number of real estate sales contracts in Serbia decreased for another consecutive quarter, and in particular by 15.9% compared to last year. According to experts, this shows that fewer and fewer people are willing to buy properties at the offered prices, which will result in property prices definitely falling in 2024, with the drop becoming visible in about 3 to 6 months. While in the first half of 2023, the State Geodetic Authority (RGZ) recorded 13% fewer real estate sales contracts in Serbia, in the third quarter, the decrease amounted to 15.9 percent. According to Mr. Vladimir Djukanovic, economist and real estate consultant, the drop is expected to rise from 5 to even 20%. According to him, during the coronavirus pandemic a large amount of money was printed which then led people to invest massively in real estate, which contributed to inflated prices. However, in the next period, a reversal of this trend is expected, with prices following a downward path.

Notes from the European Commission on Public Procurement
According to the annual report of the European Commission (EC), Serbia should work on further harmonizing its public procurement legislation with the relevant EU Directive from 2014. In particular, Serbia should pay special attention to amendments to the law on public-private partnerships and concessions and to ensure that publicly funded projects are subject to public procurement procedures. According to EC data, the public procurement market has grown to a total of €5.6 billion in 2022, with the share of tenders being closed with only one offer remaining very high (51%). The EC also points out that Serbia should pay attention to public procurement rules in accordance with intergovernmental agreements, and respect public procurement principles in accordance with the EU acquis.

Family income lower than average wage
The Statistical Service of Serbia (RZS) announced that the average monthly household income in Serbia in 2022 was lower than the average salary. In particular, in its report RZS states that the average monthly income for households was 78,393 dinars (approx. 670 euros), with 49.9% of households receiving their income from wages and 32.1% from pensions. The household income was lower than the average monthly salary, amounting to 84,227 dinars (approx. 720 euros). The average monthly household income in urban areas was 80,697 dinars (690 euros) compared to 74,644 (640 euros) in rural areas. Average household income is highest in Belgrade (90,056 dinars or about €770) and lowest in southern Serbia (73,510 dinars or €630).